CTL – Center for Teaching and Learning VISTA college
Blended Coaches VISTA college
Ai.VA Vraag het Ai.VA

AI-hulpmiddelen

Van AI-landschap tot concrete tools en prompttechnieken — praktische handvatten voor bewust AI-gebruik in het onderwijs.

Installeer onze webapp Promptdatabase, AI-tools en meer.
AI-tools in het onderwijs

Generatieve AI

Het aantal AI-tools groeit snel en verandert voortdurend. Nieuwe modellen en toepassingen verschijnen in hoog tempo en verschillen in mogelijkheden, kwaliteit en inzetbaarheid.

Overzichten van taalmodellen, benchmarksites en visualisaties helpen om zicht te krijgen op die ontwikkeling. Ze maken zichtbaar hoe breed het speelveld inmiddels is en hoe snel nieuwe generaties elkaar opvolgen.

Naast visualisaties van AI-ontwikkeling bestaan er ook platforms die AI-modellen met elkaar vergelijken. Deze laten zien hoe modellen zich tot elkaar verhouden en hoe groot de verschillen kunnen zijn tussen uitkomsten.

Een voorbeeld is Artificial Analysis. Op deze site worden verschillende typen AI-modellen met elkaar vergeleken, waaronder modellen voor tekst, beeld, audio, video en multimodale toepassingen. Zulke overzichten helpen om te begrijpen hoe breed het AI-landschap is en hoe snel het zich ontwikkelt.

Belangrijk: dit soort overzichten zijn vooral bedoeld voor bewustwording. Ze helpen om ontwikkelingen te volgen, maar vormen geen kant-en-klaar advies voor het kiezen van een tool.

Visualisatie van de ontwikkeling van generatieve AI-modellen

De visualisatie hierboven laat zien hoe generatieve AI-modellen zich in korte tijd hebben ontwikkeld. Niet alleen neemt het aantal modellen toe, ook hun prestaties en toepassingsmogelijkheden groeien snel.

Dit soort overzichten helpt om te begrijpen waarom het AI-landschap zo dynamisch is en waarom nieuwe tools en toepassingen elkaar snel opvolgen.

Vanuit dit bredere speelveld kun je vervolgens beter kijken welke AI-tools in de onderwijspraktijk relevant zijn en onder welke voorwaarden je ze bewust gebruikt.

Bekijk modelvergelijkingen Bekijk de volledige visualisatie

Generatieve AI

Binnen VISTA is Copilot 365 Chat de hoofdroute voor AI-gebruik. Via je werkaccount heb je toegang tot een krachtig AI-model dat je kunt gebruiken voor het genereren van tekst, afbeeldingen en video, het aanpassen van documenten en het ondersteunen van verschillende werkprocessen.

Uitgangspunt binnen VISTA: werk bij voorkeur met Copilot 365 Chat. Deze omgeving is beschikbaar via je werkaccount en vormt binnen de organisatie de standaardroute voor AI-gebruik.

Open Copilot 365 Chat

Binnen VISTA wordt naast Copilot ook gewerkt met ChatGPT. Daarbinnen zijn VISTA-brede GPT's ontwikkeld voor specifieke toepassingen. Deze GPT's ondersteunen collega's binnen een bepaald kader of werkproces. In de toekomst zal vergelijkbare functionaliteit naar verwachting ook terugkomen binnen de Microsoft-omgeving, bijvoorbeeld in de vorm van agents.

Het gebruik van andere AI-tools is daarmee geen vanzelfsprekendheid. We maken hierin bewuste keuzes, zeker wanneer het gaat om tools die gekoppeld zijn aan persoonlijke of betaalde accounts.

Wat is een GPT? Een GPT is een AI-bot die werkt binnen bepaalde kaders. Zo'n GPT kan instructies, rollen of bronnen meekrijgen, zodat je er gericht mee in gesprek kunt over een onderwerp of taak.
Wat is een agent? Een agent kan net als een GPT werken vanuit bepaalde kaders, maar gaat een stap verder. Agents kunnen autonomer functioneren en meerdere stappen uitvoeren of taken voor je overnemen.
Ontwikkeling AI beweegt zich van reageren op vragen naar het ondersteunen en uitvoeren van taken. Juist daarom is het zinvol om nu al vertrouwd te raken met deze ontwikkeling. Kort samengevat: een GPT is vooral bedoeld om mee in gesprek te gaan binnen een bepaald kader. Een agent kan daarnaast ook handelingen en stappen uitvoeren.

AI als ondersteuning voor docenten

AI-tools kunnen docenten ondersteunen bij verschillende onderdelen van het werkproces. Denk aan het voorbereiden van lessen, het ontwerpen van onderwijs, het uitwerken van casussen of het formuleren van feedback.

AI vervangt daarbij niet het vakmanschap van de docent, maar kan helpen om sneller ideeën te ontwikkelen, teksten te structureren of nieuwe invalshoeken te verkennen.

Klik op een kaart om een promptvoorbeeld te openen dat je direct kunt gebruiken of verder kunt aanpassen aan je eigen context.

Onderwijs ontwerpen AI kan helpen bij het uitwerken van leeractiviteiten, het ontwerpen van lessen of het ontwikkelen van een complete onderwijsopzet.
Bekijk promptvoorbeeld
Casussen en opdrachten AI kan helpen bij het ontwikkelen van praktijkcasussen, opdrachten of voorbeeldsituaties die aansluiten bij het beroep.
Bekijk promptvoorbeeld
Gesprekken voorbereiden AI kan helpen bij het voorbereiden van studiebegeleidings-, voortgangs- of feedbackgesprekken met studenten.
Bekijk promptvoorbeeld
Lesmateriaal maken AI kan ondersteunen bij het genereren van uitlegteksten, voorbeelden, oefenvragen of presentatiemateriaal.
Bekijk promptvoorbeeld
Instructievideo's en afbeeldingen AI kan worden gebruikt om visueel lesmateriaal te maken, zoals illustraties, schema's of korte instructievideo's.
Bekijk promptvoorbeeld
Samenvatten en structureren AI kan helpen bij het samenvatten van documenten, het ordenen van ideeën of het structureren van informatie.
Bekijk promptvoorbeeld
Ideeën ontwikkelen AI kan fungeren als sparringpartner bij het uitwerken van ideeën, het verbeteren van prompts of het verder ontwikkelen van plannen.
Bekijk promptvoorbeeld
Beoordelen en feedback geven AI kan helpen bij het formuleren van feedback, het aanscherpen van beoordelingscriteria of het analyseren van werk van studenten.
Bekijk promptvoorbeeld
AI kan fungeren als een persoonlijke assistent die je verschillende rollen kunt geven, afhankelijk van het vraagstuk waar je aan werkt.

Het belang van prompten

AI reageert op wat je invoert. Hoe duidelijker je vraag, hoe gerichter en bruikbaarder het antwoord vaak wordt.

Een sterke prompt bouw je stap voor stap op. Niet iedere bouwsteen hoeft ingevuld te worden. Kies vooral de onderdelen die helpen om jouw vraag duidelijker te maken.

1
Doel

Wat wil je met AI bereiken? Door je doel te benoemen stuur je op het soort antwoord dat je nodig hebt.

Voorbeeld Ik wil studenten helpen reflecteren op hun stage-ervaring en tot concretere leerpunten komen.
2
Rol van AI

Vanuit welke expertise moet AI reageren? Dit beïnvloedt perspectief, toon en diepgang.

Voorbeeld Gedraag je als een ervaren mbo-docent en coach die kritisch maar opbouwend meekijkt.
3
Onderwerp en context

Waar gaat het over en in welke onderwijssetting speelt dit? Zonder context blijft het antwoord snel te algemeen.

Voorbeeld Het gaat om eerstejaars studenten elektrotechniek in een praktijkles, die moeite hebben met het lezen van schema's.
4
Instructie

Wat moet AI precies doen? Formuleer de opdracht zo concreet mogelijk.

Voorbeeld Ontwerp drie korte oefeningen die studenten zelfstandig kunnen uitvoeren en bespreek per oefening een aandachtspunt.
5
Denkstrategie optioneel

Wil je sturen op de manier waarop AI tot het antwoord komt? Gebruik deze stap alleen als dat echt iets toevoegt.

Voorbeeld Analyseer eerst het probleem, geef daarna drie opties en benoem per optie voor- en nadelen.
6
Gewenste uitkomst

Beschrijf hoe het antwoord eruit moet zien. Zo maak je de output direct bruikbaar.

Voorbeeld Geef een concreet stappenplan van maximaal vijf stappen, in heldere taal en direct toepasbaar in de les.
Zie AI niet als een antwoordmachine, maar als een gesprekspartner. Een eerste prompt is vaak een startpunt. Door door te vragen of je prompt te laten verbeteren, wordt het resultaat vaak beter.

Voorbeelden van doorvragen

Maak deze prompt specifieker voor mbo niveau 3
Welke informatie ontbreekt nog?
Geef twee alternatieve aanpakken
Maak dit concreter en direct toepasbaar in de les